Mehanički talasi

Zdravko Mutin

Mehanički talasi

Mehanički talas je poremećaj koji se prostire kroz neku materijalnu sredinu.

Ako neki molekul sredine izvedemo iz ravnotežnog položaja i navedemo ga na oscilovanje, on će delovati na sve molekule sa kojima je povezan međumolekulskim silama. Ostali molekuli slediće njegov manir kretanja ali sa izvesnim kašnjenjem. Ovo kašnjenje je posledica inercije. Inicirane oscilacije se prenose kroz sredinu u vidu mehaničkoh talasa. Prenosi se energija ali ne i čestice. Brzina propagacije mehaničkog talasa zavisi od sredine i najveća je kod čvrstih supstanci a najmanja kod gasova. 

Ukoliko molekuli sredine osciluju normalno na pravac prostiranja talasa u pitanju je poprečni, odnosno transferzalni talas.

Ukoliko molekuli sredine osciluju duž pravca prostiranja talasa, radi se o uzdužnom, odnosno longitudinalnom talasu.

Talsne veličine elongacija i amplituda talasa definišu se isto kao i elongacija i amplituda oscilacija.  

Najmanja udaljenost između dve tačke koje osciluju na isti način naziva se talasna dužina.


Talasna dužina se obeležava grčkim slovom $\lambda$ (lambda), a merna jedinica je metar [m]. 

Frekvencija talasa je broj talasa koji prođu kroz zamišljenu ravan, postavljenu normalno na pravac prostiranja talasa, u jednoj sekundi.

Oznaka za frekvenciju je grčko slovo $\nu$ (ni) a merna jedinica je herc [Hz]. Brzina prostiranja mehaničkog talasa kroz neku sredinu jednaka je proizvodu talasne dužine i frekvencije: 

$$ v=\lambda \cdot \nu $$

U klipu se za frekvenciju koristi oznaka “f”

Leave a Reply