Ravnomerno pravolinijsko kretanje

Pošto smo naučili osnovne veličine koje se koriste pri proučavanju kretanja, došlo je vreme da izvršimo prvu podelu kretanja, na ravnomerno i promenljivo kretanje. Ova podela se vrši na osnovu vrednosti vektora brzine tokom kretanja. Ukoliko se vektor brzine, tokom kretanja ne menja, govorimo o ravnomernom pravolinijskom kretanju, a ukoliko se menja, u pitanju je promenljivo kretanje.

Ravnomerno pravolinijsko kretanje je tip kretanja kod kojeg se telo kreće po pravoj liniji, što znači da se tokom kretanje ne menjaju ni pravac ni smer kretanja, ali se ne menja ni intenzitet brzine. Kada se malo osvrnete oko sebe, uvidite da je ovakvo kretanje veoma teško uočiti u prirodi. Tela koja padaju se kreću ubrzano, tela izbačena u vis se kreću usporeno, a tela na zemlji se kreću tek ako na njih delujemo nekom silom, od koje i zavisi način kretanja. Razlog za ovako siromašnu ponudu ravnomernog pravolinijskog kretanja na Zemlji leži u činjenici da su sva tela na Zemlji izložena delovanju gravitacije, koja utiče na kretanje. Zakrivljuje putanju lopte bačene u vis, ubrzava saksiju koja pada sa trećeg sprata …

Pa ipak, može se pronaći tu i tamo po neki primer. Kamen bačen u vodu u početku tone ubrzano, ali kako mu se povećava brzina povećava se i sila otpora sredine, koja ga koči. U nekom trenutku, sila koja ga vuče ka dnu i sile koje ga koče se izjednače po intenzitetu, ali su suprotnog smera, pa se poništavaju. Od tog trenutka na dalje kamen tone ravnomerno pravolinijski. Slično se može reći i za padobranca, koji nakon otvaranja padobrana, nastavlja da pada ravnomerno pravolinijski (ako nema vetra).

Padobranci

U Svemiru je malo drugačija situacija. Tamo, u među zvezdanom prostoru, nema gravitacije pa se tela kreću ravnomerno pavolinijski. Svemirski brod Voyager 1 je poslat 1977. godine u Svemir i već je napustio Sunčev sistem, krećući se ravnomerno pravolinijski. Ovaj brod nosi podatke sa Zemlje o Zemlji i zemljanima, namenjene nekim drugim civilizacijama u Svemiru, ako ih ima. Između ostalog, na brodu se nalazi i gramofonska ploča, na koju su snimljene melodije iz raznih epoha i raznih krajeva Zemlje. Među njima se nalazi i desetak sekundi našeg užičkog kola. Više o Voyager misiji pročitajte ovde.

Omot zlatne ploče
Zlatna ploča

Kod ravnomernog pravolinijskog kretanja se gubi razlika između srednje i trenutne brzine. Telo ne menja vektor brzine tokom kretanja, pa i srednja brzina postaje vektor i brojno jednaka trenutnoj brzini, koja, uzgred budi rečeno ima istu vrednost u svakom trenutku kretanja. Više o ravnomernom pravolinijskom kretanju pogledajte u video času.