📌 Podsetnik:
🔹 Kretanje je univerzalna pojava
- Sve u prirodi je u pokretu — od tela do čestica.
- Razumevanje kretanja ključ je za skoro sve oblasti fizike.
🔹 Kretanje je relativno
- Položaj i promena položaja tela uvek se određuju u odnosu na izabrano referentno telo.
- Primer: za godišnja doba posmatramo kretanje Zemlje oko Sunca; na putu do mora posmatramo kretanje u odnosu na grad u koji idemo.
🔹 Pređeni put, pomak i putanja
- Pređeni put: dužina linije kojom se telo kretalo, obeležava se $s$, jedinica je metar.
- Pomak: vektor od početne tačke A do krajnje tačke B — isti za sve putanje između A i B.
- Putanja: zamišljena linija kretanja; može biti prava ili kriva.
🔹 Vrste kretanja prema obliku putanje
- Pravolinijsko kretanje → putanja je prava linija.
- Krivolinijsko kretanje → putanja je kriva linija (u fizici se često opisuje kao niz malih kružnica).
🔹 Brzina kretanja
- Brzina je definisana kao: $ v = \frac{s}{t} $ gde je $s$ pređeni put, a $t$ vreme.
- Jedinica: m/s.
🔹 Vrste kretanja prema promeni brzine
- Ravnomerno kretanje: brzina se ne menja tokom vremena.
- Promenljivo kretanje: brzina se menja tokom vremena.
- Kombinovanjem sa oblikom putanje dobijamo:
- ravnomerno pravolinijsko kretanje,
- promenljivo pravolinijsko kretanje,
- ravnomerno kružno kretanje,
- promenljivo kružno kretanje.
🔹 Srednja i trenutna brzina
- Srednja brzina: $v=\frac{s_{uk} }{t_{uk} } $
- Trenutna brzina: brzina u veoma malom intervalu vremena $\Delta t$ gde se pravac i smer praktično ne menjaju.
- Trenutna brzina je vektorska veličina, srednja brzina je skalar.
🔹 Ubrzanje
- Ubrzanje opisuje promenu brzine tokom vremena, obeležava se $a$, jedinica m/s².
- Vektorska veličina.
- Ravnomerno ubrzano pravolinijsko kretanje: ubrzanje je konstantno po intenzitetu, pravcu i smeru.
- Primeri: slobodan pad, hitac naniže, hitac naviše.
Za detaljno objašnjenje uz animacije pogledajte video.
Zadaci iz srednje brzine
Grafik puta i brzine