📌 Podsetnik

Mehanička energija

• Mehaničku energiju poseduje telo kao celina — ne zanima nas temperatura, radioaktivnost ili toplotna svojstva.
• Postoje dva osnovna vida mehaničke energije:
  • Kinetička energija
  • Potencijalna energija

Kinetička energija

• Kinetička energija je energija koju telo poseduje zato što se kreće.
• Zavisi od mase tela i njegove brzine.
• Izračunava se formulom:

$E_k = \frac{1}{2} m v^2$

• Ako se brzina udvostruči, kinetička energija postaje četiri puta veća (zbog $v^2$).

Kako telo stiče kinetičku energiju?

• Delovanjem sile F koja izaziva kretanje tela.
• Što sila deluje duže (veći put s), to je promjena kinetičke energije veća.

Veza sile i promene kinetičke energije

• Promena kinetičke energije jednaka je mehaničkom radu:

$A= F\cdot s$

• Danas se mehanički rad najčešće obeležava slovom W.

Gubici

• Sile otpora (trenje, otpor sredine) deo energije pretvaraju u toplotu.
• Zato povećanje kinetičke energije može biti manje od izvršenog rada.

Potencijalna energija

• Nastaje kada na telo deluje sila F koja ga podiže vertikalno na gore.
• Ako se telo podigne na visinu h, a njegova brzina na kraju je nula, kinetička energija se ne povećava, iako je izvršen rad A = F h.
• Kada se koristi minimalna sila za podizanje — mg — rad iznosi:

$A = m g h$

• Ova energija nije nestala — telo sada poseduje potencijalnu energiju, jer može da padne i izvrši rad.

Formula potencijalne energije

$E_p = m g h$

Odnos kinetičke i potencijalne energije

• Kinetička i potencijalna energija su dva vida mehaničke energije.
• Mogu se međusobno pretvarati bez gubitaka, ali samo ako nema sila otpora.

Za detaljno objašnjenje pogledajte video.