Srednja škola / gimnazija

Atomsko jezgro

Jezgro čine protoni i neutroni povezani jakom nuklearnom silom. Nuklearna sila ima kratak domet i ne deluje van jezgra.

Spontani raspad nestabilnih izotopa u stabilnije stanje. Opisuje se periodom poluraspada.

Alfa, beta i gama raspadi
menjaju konfiguraciju jezgra. Emisijom čestica oslobađa se višak energije.

Metoda određivanja starosti minerala na osnovu odnosa radioaktivnog i
stabilnog izotopa. Koristi se u geologiji i arheologiji.

Cepanje teškog jezgra na dva manja uz oslobađanje energije i jonizujućeg zračenja. Proces stvara radioaktivni otpad.

Sjedinjavanje lakih jezgara u teže uz oslobađanje velike količine
energije. Proces ne stvara radioaktivni otpad.

Zračenje koje jonizuje
medijum kroz koji prolazi. Može izazvati promene u tkivu i oštećenje
bioloških funkcija.

Jonizacija atoma i molekula u tkivu dovodi do oštećenja ćelija. Posledice uključuju prekid bioloških funkcija.

Uređaji za otkrivanje i
merenje jonizujućeg zračenja. Najčešći tipovi su jonizaciona komora i
Gajger-Milerov brojač.

Teorija se zasniva na principu relativnosti i konstantnoj brzini svetlosti. Objašnjava pojave pri velikim brzinama.

Brzina protoka vremena
zavisi od relativne brzine sistema. Efekat je značajan pri brzinama bliskim
brzini svetlosti.

Dužina tela u smeru kretanja se smanjuje u odnosu na mirujući sistem.
Efekat je posledica relativističkih brzina.

Pri brzinama bliskim brzini svetlosti energija se pretvara u masu. Dodavanje energije povećava masu, a ne brzinu tela.